Giới thiệu

Đã 3 giờ sáng trên chuyến bay xuyên Thái Bình Dương. Đèn trong khoang mờ đi, không khí khô hanh, và mỗi lần chớp mắt bạn đều cảm thấy mắt cay xót. Bạn lại với lấy lọ nhỏ thuốc nhỏ mắt, hy vọng cơn khó chịu sẽ giảm đi, dù chỉ trong chốc lát. Nếu bạn từng trải qua chuyến bay dài — đặc biệt là giữa Seoul và những điểm đến như New York, London hay Singapore — thì tình huống này chắc hẳn không còn xa lạ.

Tại Trung tâm Mắt GS ở Gangnam, chúng tôi thường gặp những hành khách bay thường xuyên — các chuyên gia kinh doanh, phi công và sinh viên quốc tế — những người hay gặp phải tình trạng khô mắt kéo dài, mờ mắt hoặc kích ứng sau mỗi chuyến bay. Những vấn đề này có thể ban đầu chỉ là nhỏ, nhưng theo thời gian, sự kết hợp giữa độ ẩm thấp, giấc ngủ bị gián đoạn và việc sử dụng màn hình kỹ thuật số có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mắt của bạn.

Tại sao bay lại ảnh hưởng đến mắt của bạn

1. Môi trường trong khoang máy bay rất khô

Khoang máy bay được điều áp ở độ cao khoảng 8.000 feet — tương tự như khi bạn ở trên núi — và độ ẩm giảm xuống dưới 20%. Mức độ này thấp hơn nhiều so với 40–60% độ ẩm mà mắt bạn quen thuộc khi ở mặt đất. Trong không khí khô như vậy, lớp màng nước mắt bảo vệ giác mạc sẽ bay hơi rất nhanh.

Nhiều người mô tả cảm giác này như "cảm giác cát sạn" hoặc cảm thấy kính áp tròng bị chặt hơn hoặc dính hơn. Nếu bạn đã có xu hướng bị khô mắt — có thể do đeo kính áp tròng, phẫu thuật khúc xạ hoặc sử dụng thiết bị kỹ thuật số trong thời gian dài — thì tác động này sẽ càng rõ rệt hơn.

2. Giảm chớp mắt và tăng thời gian sử dụng màn hình

Các chuyến bay dài thường kéo dài hàng giờ với việc xem phim trên máy bay, lướt điện thoại hoặc làm việc trên laptop. Điều nhiều người không nhận ra là khi tập trung vào màn hình, tần suất chớp mắt giảm gần 60%. Ít chớp mắt hơn đồng nghĩa với việc nước mắt được phân bố ít hơn — khiến mắt khô nhanh hơn.

3. Áp suất khoang và áp suất mắt

Mặc dù không gây hại cho phần lớn hành khách, sự giảm áp suất trong khoang có thể gây ra những thay đổi nhẹ và tạm thời về áp suất nội nhãn (IOP). Với mắt khỏe mạnh, điều này không phải là vấn đề. Nhưng đối với những người bị bệnh tăng nhãn áp, vừa phẫu thuật mắt hoặc có các bệnh về võng mạc, ngay cả những biến động nhỏ cũng có thể gây khó chịu. Vì vậy, chúng tôi luôn khuyên bệnh nhân có những tình trạng này nên trao đổi với bác sĩ nhãn khoa trước khi lên kế hoạch đi lại.

Trước Chuyến Bay: Chuẩn Bị Đôi Mắt Cho Hành Trình

Bảo vệ tốt nhất cho đôi mắt của bạn bắt đầu ngay trước khi lên máy bay. Giống như các vận động viên khởi động trước khi chạy marathon, đôi mắt của bạn cũng cần được chuẩn bị để chịu đựng áp lực của chuyến đi dài.

Uống Đủ Nước và Nghỉ Ngơi

Uống nhiều nước trong vòng 24 giờ trước chuyến bay. Giữ cơ thể đủ nước giúp duy trì lớp màng nước mắt. Tránh dùng quá nhiều cà phê và rượu, vì chúng có thể làm cơ thể và mắt bạn bị mất nước.

Chuyển Sang Đeo Kính Mắt (Nếu Có Thể)

Kính áp tròng có thể làm mắt bạn bị khô hơn khi bay. Nếu có thể, hãy đeo kính mắt thay thế — đặc biệt là trên các chuyến bay qua đêm. Tại Trung tâm Mắt GS, chúng tôi thường khuyên dùng kính áp tròng dùng một lần cho những người đi máy bay thường xuyên, vì loại này giảm thiểu vi khuẩn tích tụ và có thể bỏ đi ngay sau khi hạ cánh.

Sử Dụng Thuốc Nhỏ Mắt Bôi Trơn Trước Khi Cất Cánh

Nhỏ thuốc nhỏ mắt không chứa chất bảo quản trước khi lên máy bay. Hãy coi đây như việc "phủ một lớp bảo vệ lên giác mạc" để bảo vệ mắt. Tránh dùng thuốc nhỏ mắt giảm đỏ, vì chúng có thể khiến mắt bạn cảm thấy khô hơn sau đó.

Đừng Quên Mang Kính Mát

Đúng vậy — ngay cả khi đi máy bay. Nếu bạn dự định ngồi cạnh cửa sổ, tia UV ở độ cao lớn có thể mạnh gấp đôi so với mặt đất. Kính mát chất lượng (bảo vệ UV400) giúp giảm chói và bảo vệ võng mạc khỏi tổn thương lâu dài.

Trong Suốt Chuyến Bay: Thói Quen Nhỏ, Giảm Khó Chịu Lớn

Chớp Mắt Có Ý Thức và Nghỉ Ngơi Cho Mắt

Mỗi 20–30 phút, hãy nhìn ra xa màn hình và chớp mắt một cách có ý thức trong vài giây. Việc này giúp duy trì độ ẩm và ngăn ngừa tình trạng "khô mắt do bay hơi". Một số bệnh nhân còn đặt nhắc nhở nhẹ nhàng trên đồng hồ thông minh để thực hiện điều này.

Sử Dụng Thuốc Nhỏ Mắt Nhân Tạo Đều Đặn

Nhỏ lại thuốc nhỏ mắt dưỡng ẩm sau mỗi vài giờ. Tại phòng khám của chúng tôi, thường khuyên dùng thuốc nhỏ mắt chứa axit hyaluronic không chất bảo quản, giúp giữ ẩm lâu dài mà không gây kích ứng.

Điều Chỉnh Lỗ Thoát Khí

Luồng khí thổi trực tiếp có thể làm mắt bạn nhanh khô. Hãy nghiêng lỗ thoát khí trên trần máy bay ra xa mặt hoặc tắt hẳn nếu có thể.

Ngủ Với Mặt Nạ Che Mắt

Nếu bạn dự định nghỉ ngơi, hãy dùng mặt nạ mềm che mắt. Thói quen đơn giản này giúp ngăn không khí làm khô mắt và giảm sưng mắt khi thức dậy.

Điều Chỉnh Ánh Sáng Trong Cabin

Tránh tiếp xúc lâu với ánh sáng cabin quá sáng hoặc màn hình trong bóng tối, vì điều này có thể làm mắt bạn mỏi. Hãy giảm độ sáng màn hình và bật chế độ ban đêm khi có thể.

Sau khi hạ cánh: Việc phục hồi cũng rất quan trọng

Cung cấp độ ẩm và nghỉ ngơi cho mắt

Sau một chuyến bay dài, mắt bạn — cũng như làn da — cần thời gian để được cung cấp lại độ ẩm. Hãy uống nhiều nước và tránh dụi mắt dù có cảm giác ngứa.

Làm sạch kính áp tròng hoặc thay kính mới

Nếu bạn đeo kính áp tròng, hãy thay chúng sau khi hạ cánh. Điều này giúp ngăn ngừa nhiễm trùng hoặc viêm do vi khuẩn có thể tích tụ trong suốt chuyến bay.

Dùng khăn ấm để làm dịu mắt

Chườm khăn ấm trong 5–10 phút có thể kích thích các tuyến dầu ở mí mắt (tuyến meibomian), giúp phục hồi cân bằng tự nhiên của màng nước mắt.

Trở lại thói quen chớp mắt bình thường

Nếu mắt bạn vẫn cảm thấy mệt mỏi, hãy thử quy tắc “20-20-20” trong một hoặc hai ngày: cứ mỗi 20 phút, nhìn vào một vật cách xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong 20 giây. Đây là cách đơn giản giúp thư giãn cơ mắt và mang lại cảm giác dễ chịu.

Những Lưu Ý Đặc Biệt Cho Bệnh Nhân Sau Phẫu Thuật

Tại Trung tâm Mắt GS, chúng tôi thường nhận được các câu hỏi như:

“Sau khi phẫu thuật laser điều chỉnh thị lực, có an toàn để bay không?”
“Sau mổ đục thủy tinh thể bao lâu tôi có thể đi du lịch nước ngoài?”

Câu trả lời phụ thuộc vào loại thủ thuật bạn thực hiện và tiến trình hồi phục của bạn.

Sau khi làm SMILE Pro hoặc LASIK

Phương pháp SMILE Pro, sử dụng vết mổ nhỏ thay vì lật vạt giác mạc, thường gây khô mắt ít hơn sau mổ, nên được ưu tiên cho những người thường xuyên đi lại bằng máy bay hoặc làm việc trong môi trường bay nhiều.

Sau phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc cấy thấu kính

Sức Khỏe Mắt và Mệt Mỏi Do Chênh Lệch Giờ: Một Mối Liên Hệ Bị Bỏ Qua

Mệt mỏi do chênh lệch múi giờ không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn có thể tác động đến mắt bạn. Thói quen ngủ không đều làm giảm lượng nước mắt và có thể làm tăng cảm giác khô mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng.

Hãy cố gắng điều chỉnh lịch ngủ trước một hoặc hai ngày khi chuẩn bị đi du lịch, và khi đã lên máy bay, hãy cố gắng nghỉ ngơi theo múi giờ của điểm đến. Giữ cho mắt và cơ thể đồng bộ nhịp sinh học sẽ giúp duy trì chất lượng nước mắt và cảm giác thoải mái cho mắt.

Khi Nào Nên Gặp Bác Sĩ Sau Khi Bay

Khô mắt nhẹ hoặc đỏ mắt thoáng qua sau chuyến bay dài là điều bình thường. Nhưng nếu bạn gặp phải:

• Cảm giác kích ứng kéo dài hoặc có dị vật trong mắt

• Thị lực mờ hoặc thay đổi không ổn định kéo dài hơn 24 giờ

• Đau mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc có dịch tiết

... bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt.

Phương Pháp của Trung Tâm Mắt GS

Chuyến đi không nên đánh đổi bằng sự thoải mái hay tầm nhìn rõ nét. Dù bạn là chuyên gia tư vấn bay hàng tuần giữa Seoul và Tokyo hay là phi công phải dành nhiều giờ trong không khí khô của khoang máy bay, việc bảo vệ mắt là về sự nhất quán, không phải sự phức tạp.

Bác sĩ Kim Moo-Yeon cùng đội ngũ Trung Tâm Mắt GS kết hợp 20 năm kinh nghiệm nhãn khoa với công nghệ chẩn đoán tiên tiến để giúp bệnh nhân duy trì đôi mắt khỏe mạnh, ngay cả khi phải chịu áp lực từ việc di chuyển hiện đại.

Chúng tôi đã chứng kiến những điều chỉnh nhỏ — như chuyển sang phương pháp SMILE Pro để giảm khô mắt, hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt cá nhân hóa cho những người bay thường xuyên — có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Lời Kết

Bay có thể là một phần trong lối sống của bạn, nhưng khó chịu ở mắt thì không cần thiết phải như vậy. Với một vài bước chủ động — giữ đủ nước cho cơ thể, đeo kính bảo vệ mắt và thực hiện chế độ chăm sóc mắt phù hợp — bạn có thể giữ cho tầm nhìn của mình rõ nét ngay cả khi ở độ cao 35.000 feet như khi ở mặt đất.